ئێل کلاسیکۆ | جەنگێک لە پێناو شکۆی رابردوو وە سەروەرییەکانی داهاتوو


special el-clasico-0043 14-15 fcb-photo

یاریگا-زۆرێک پێی ده‌ڵێن کلاسیکۆ و هه‌ندێک دێربی و هه‌ندێکیش هه‌ن پێی ده‌ڵێن گراند دێربی ، ناوهێنانی به‌هه‌رشتێک که‌ ئه‌ته‌وێت گرنگ نیه‌  ، گوڵێک به‌ هه‌رناوێک بێت هەمان بۆن و هەمان جونای هەیە.ململانێ و دوژمنایەتی مێژوویی نێوان یانە گەورەکان لە یادبکە ، دێربی لەندەن و مانچستەر و مەدرید لە یاد بکە. کلاسیکۆی ئیتاڵیا و ئەڵمانیا و  ئەرژەنتین و بەڕازیل لە یادبکە. ئێستا کاتی رووبەڕووبونەوەیەکی لە هەمووان گەورەترە، ئەویش کلاسیکۆی جیهان و ئیسپانیایە لە نێوان دوو جەمسەرەکەی تۆپی پێ.

ئەگەر لە ساڵانی زوودا  بەهێزی کلاسیکۆ پەیوەست بوبێت بەو مێژووەی لە نێوان ریاڵ مەدرید و بارسێلۆنادا هەبووە، ئێستا زۆر جیاوازە و رکابەری نێوانیان گەیشتۆتە لوتکە. ململانێی یەکتر، ریاڵ و بارسای کردووەتە دوو لە باشترین یانەکانی جیهان ئەگەر دوو باشترین یانەی جیهانیش نەبن.  کلاسیکۆی ئەمجارە لە سەردەمێکدایە کە دوو ئەفسانەی زیندوو تێیدا بەشدارن. دوو ئەفسانە کە ڕکابەری یانەکانیان تا سەر ئێسقان بە ناخیاندا چووەتە خوارەوە و خۆشیان خاوەنی جەنگێکی تایبەت بە خۆیانن. بەو پێیەی بێ ڕکابەر دوو نایابترین یاریزانن و جیهانیان بەسەر دوو بەرەدا دابەشکردووە.

هۆکار زۆرە بۆ ئەوەی کلاسیکۆی ئەمجارە جیاواز ببینین بەڵام گرنترینیان جەنگی بەدەستهێنانی لالیگایە.  بارسا لە باشترین ئاستی خۆیدایە و  بە بردنەوەی دەتوانێت هەنگاوێکی گرنگ بەرەو ناسناوەکە بنێت، ریاڵیش  دەیەوێت  لەناو دڵی کاتالۆنیاوە ئەو ئاستە بدۆزێتەوە کە لە ٢٠١٥دا وونی کردووە و بگەڕێتەوە سەر کورسییە شاهانەکەی کە پێش دوو هەفتە لەدەستی دا.

کلاسیکۆ

ئه‌و جه‌نگه‌یه‌ که‌ دوو تیپی دوژمنی یه‌کترن  نه‌ له‌ یه‌ک شارن و نه‌ له‌ یه‌ک هه‌رێم  ،   ( خێو ) ه‌ کۆنه‌کانی ڕابردوو له‌ کونێکی ژه‌نگاوی قفڵی ده‌رگایه‌که‌وه‌  دێنه‌ ده‌ره‌وه‌  ئێسک و پروسکه‌کان به‌ پڕتاو له‌ گۆڕه‌کانیان هه‌ڵده‌ستنه‌وه‌   مێژوو ده‌توانێت به‌ هه‌نووکه‌ بگاته‌وه‌ .بۆ ئه‌وه‌ی له‌ کلاسیکۆ بێ به‌ش نه‌بن  ئه‌وه‌ کلاسیکۆیه‌ی  که‌ هیچ کات له‌ دووباره‌بوونه‌وه‌ی بێزارنابین ..

له‌ ڕاستیا ئه‌وه‌ی سه‌ره‌تا کلاسیکۆی دروست کرد بارودۆخی سیاسی ئه‌و وڵاته‌یه‌ که‌ کاتالۆنیا هه‌رێمێکه‌ داوای سه‌ربه‌خۆیی خۆی ده‌کات و لایه‌نگرانی پێیان ده‌وترێت ( کاتالانیسم )  و ریال مه‌درید یش یانه‌ی پایته‌ختی وڵاته‌که‌یه‌ واته‌ لایه‌نگری حکومه‌ت و ده‌سه‌ڵاته‌ و شوێنکه‌وتووانی پێیان ده‌وترێت ( کاستیلانیسمۆ )  ، ڕکابه‌ری ئه‌م دوو یانه‌یه‌ گه‌یشتۆته‌ ڕاده‌یه‌ک  له‌ زۆر شوێنی هه‌رێمی کاتالۆنیا ڕێگا نادرێت ڕه‌نگی سپی بپۆشرێت یان به‌کاربێت ، وێناکردنی ڕوبه‌ڕووبونه‌وه‌یان بۆ ئێمه‌ ئاسان نیه‌ . ئاسان نیه‌ له‌ بارودۆخی ئه‌و یاریه‌ تێبگه‌ین که‌ ته‌نها له‌ تیڤیه‌کانه‌وه‌ ٩٠ خوله‌ک سه‌یری یاریه‌که‌ ده‌که‌ین به‌ڵام  ململانێی  نێوان هانده‌ران به‌ درێژایی ساڵ کۆتایی نایه‌ت ..

 

مێژوو

********

سیامەند کەریم

هه‌رله‌سه‌ره‌تاکانی تۆپی پێی ئیسپانیاوه‌ هه‌ردوویانه‌{ڕیال مه‌درید و به‌رشه‌لۆنا} نوێنه‌ری هه‌ردوو ناوچه‌ی ناوه‌ڕاستی ئیسپانیا{ناوچه‌ی ره‌گه‌زی ئیسپانیه‌کان} و ناوچه‌ی که‌ته‌لۆنا{که‌ته‌لۆنیه‌کان} بوون، له‌هه‌مان کاتدا هه‌ردوو ناوچه‌ بۆ خۆیان به‌دوو ئاڕاسته‌ی شارستانێتی و زمانی جیاواز ده‌ڕۆن. ئه‌م دیارده‌ وه‌رزشیه‌ کارێکی زۆر گه‌وره‌ی کردۆته‌ سه‌ر هه‌ردوو بواری کۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی ئه‌م ووڵاته‌.

ڕیاڵ مه‌درید یانه‌یه‌کی سه‌ر به‌ حوکمه‌ت و خێزانی مه‌لیکی ئیسپانیه‌ و زیاتر له‌لایه‌ن ئه‌م بنه‌ماڵه‌یه‌وه‌ لایه‌ن گریان لێده‌کرێت و به‌ته‌یبه‌تیش له‌ کات و سه‌رده‌می فرانکۆیست ئیرا که‌ ڕابه‌رایه‌تی سوپای ناوه‌ڕاستی ئیسپانیای ده‌کرد.

ئیسپانیا له ‌سه‌رده‌می فرانکۆیست له‌ نێوان دووناوچه‌دا دابه‌ش بوو ناچه‌ی ئیسپانی نشینه‌کان و ناوچه‌ی که‌ته‌لانه‌کان وه‌ هه‌روه‌ها ئیسپانیا به‌ره‌و شه‌ڕێکی ناو خۆی ده‌رۆیش ئه‌م دوو یانه‌یه‌ش بوون به‌به‌شێك له‌و شه‌رو ئاژاوه‌ی نێوان حوکمه‌ته‌ دیکاتۆره‌که‌ی فرانکۆیست و دیکاتۆره‌کانی پاش ئه‌و له‌گه‌ڵ ناوچه‌کانی تری ئیسپانای، حوکمه‌ته‌کانی ئیسپانیا زیاتر لایه‌ن گری مه‌دریدیان ده‌کرد، ئه‌مه‌ش به‌هۆی ئه‌وه‌ی ئه‌و شاره‌ بنکه‌ی{به‌یسی} دامه‌زراندنی پارته‌ جیاکان به‌ته‌یبه‌تیش پارتی سۆسیالیستی ئیسپان بوو، مه‌دید بوو به‌ بنکه‌یه‌ك فکره‌ تازاکانی جیهانی وه‌ك{کۆماریسم، فیدارالیسم، ئه‌نارچیسم، سایندیکلالیسم، وه‌ هه‌روه‌ها کۆمۆنیسم} له‌ هه‌مان کاتدا که‌ته‌لۆنا یان بڵێین هه‌رێمی به‌رشه‌لۆنا هه‌رێمێکی فاشیۆن له‌ بواری جل و به‌رگ و نیگار کێشان بوو وه‌ ئاو هه‌وا سه‌رنج ڕاکێشه‌که‌ی.

له‌دوایدا و له‌سه‌رده‌می حوکم ڕانی فرانسیسکۆ فرانکۆدا بلوگرانیه‌کان توانیان شوین پێی خۆیان له‌ گه‌ڵ حوکمه‌ته‌ دیکاتۆره‌که‌ی فرانکۆدا به‌هێز بکه‌ن و زیاتر له‌ یانه‌یه‌ك له‌ ناوچه‌که‌دا هه‌بێت. له‌ ماوه‌ی شه‌ری ناوخۆی ئیسپانیا هه‌ردوو سه‌رۆکه‌کانی به‌رشه‌لۆنه‌ و ڕیاڵ مه‌درید{جۆسیف ساینۆڵ و ره‌فایه‌ل سانچێز گۆره‌یه‌} توشی گێره‌و کێشه‌ی زۆر بوون له‌سه‌ر ده‌ستی لۆس ناشیۆنالیست.

له‌ 1950 دا هه‌ردوو یانه‌ موونافه‌سه‌یه‌کی تر له‌سه‌ر یاریزانی به‌ناو بانگی ئه‌رجه‌نتینی که‌وته‌ به‌ینیان، دی ستیفانۆ گرنگی هه‌ردو یانه‌ی به‌لای خۆیدا ڕاکێشابوو ئه‌و کات یاری بۆیانه‌ی دیپۆرتیفۆ لۆس میلۆناریۆ له‌ بۆگۆتا ده‌کرد هه‌ردوو یانه‌ زه‌میان له‌سه‌ر یه‌کتری ده‌کرد کێشه‌یان له‌سه‌ری هه‌بوو هه‌ردوو یانه‌ خۆی به‌خاوه‌نی ده‌زانی دی ستیفانۆ بۆنده‌که‌ی به‌رشه‌لۆنه‌ی ره‌فز کرده‌وه‌و ڕووی کرده‌ یانه‌ی ڕیال ئه‌وکات به‌رشه‌لۆنه‌ هه‌وڵی دا له‌رێگه‌ی فرانکۆوه‌ کارێك بکات وه‌ مه‌دریدیش به‌رهه‌ڵه‌ستی کرد به‌ دانی پاره‌و ئاماده‌کردنی خۆبه‌ش.

دی ستیفانۆ له‌یه‌كه‌م یاریدا به‌رامبه‌ر به‌رشه‌لۆنه‌ دووگۆڵی بۆ مه‌درید تۆمار کرد، وه‌ هه‌روه‌ها ڕیال له‌گه‌ڵ ستیفانۆ 5 نازناوی ئه‌وروپی به‌ده‌ست هێنا.

له‌ساڵه‌کانی 1960 دا هه‌ردوو به‌رهه‌ڵه‌ستی کار گه‌یشتنه‌ قۆناغه‌کانی یاریه‌ ئه‌وروپیه‌کان وه‌ هه‌ردوو یانه‌ دووجار به‌یه‌ك گه‌یشتن ئه‌ویش له‌ جامی ئه‌وروپادا بوو که‌ ڕیال مه‌درید 1960ی برده‌وه‌ و به‌رشه‌لۆناشه‌ 1961 ،جارێکی تر هه‌ردوو یانه‌ له‌جامی چامپیۆن لیگدا به‌یه‌ك گه‌یشتن ئه‌ویش سالی 2002 بوو مه‌درید به‌رشه‌ی دا به‌زه‌ویدا و گه‌یشته‌ یاری کۆتای و جامه‌که‌ی به‌ده‌ست هێنا.

له‌هه‌مانکاتدا هه‌ردوویانه‌ کێشه‌یه‌کی تر له‌به‌ینیاندا هه‌یه‌ ئه‌ویش یه‌کێکی تره‌ له‌ گه‌رم که‌ره‌وه‌ی کلاسیکۆ و خۆش کردنی ئه‌م یاریه‌ له‌ ئیسپانیا ئه‌و کێشه‌یه‌ بریته‌ له‌ ڕفاندنی یاریزانه‌ به‌ناو بانگه‌کانی یه‌کتری به‌تایبه‌تیش یانه‌ی ڕیال که‌ لایه‌نی ئابووری باشتره‌ هه‌میشه‌ هه‌وڵی رفاندنی یاریزانه‌ به‌ناو بانگه‌کانی به‌رشه‌ی داوه‌و بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ش چه‌نده‌ها ملیۆن دۆلاری سه‌رف کردووه‌، له‌ساڵی 1988 دا بێن شۆسته‌ری له‌بەرشه‌لۆنه‌وه‌ رفاند وه‌ له‌ساڵی 1994دا یاریزان مایکڵ لاودرۆپیشی برده‌ ڕیزه‌کانی پاشانیش ساڵی 2000 لیوس فیگۆی پورتوگالی برده‌ ڕیزه‌کانی به‌رامبه‌ریش به‌رشه‌لۆنه‌ لیوس ئه‌نریکی له‌ساڵی 1996 دا له‌ده‌ستی مه‌دریدیه‌کان فراند و پاشانیش کابتنی شین و سووری کرده‌ باڵه‌کانی. ئێستا ئێنریکێ راهێنەری بارسێلۆنایە و دژی لانە دێرینەکەی دەجەنگێت.  ئێنریکی لای هەندیک ناپاکە و لای هەندێکیش ئەستێرە مێژووییەکەی بلوگرانایە.

رۆناڵدۆ - مێسی ، کلاسیکۆ

ئێستای هەردوو یانە

ریاڵ و بارسا ئێستا دوو لە سەرکەوتووترین یانەکانی جیهانن لەڕووی وەرزشی و داراییشەوە. پارساڵ وەکو دوو بەبەهاترین یانەی جیهان دەستنیشانکران. لەڕووی وەرزشییە هەردووکیان گەیشتوونەتە قۆناغی هەشتی چامپیۆنزلیگ و لە لالیگاش لە پلەکانی یەکەم و دووەمدان. بەڵام ریاڵ لە جامی ئیسپانیا ماڵئاوایی کرد و بارسا ئەو ناسناوەشی لەبەردەستدا ماوە. لەڕووی یاریزانەوە زۆرترین ئەستێرەکانی جیهانیان لە خۆیان کۆکردۆتەوە.

زانیارییە گشتییەکان

کۆی رووبەرووبونەوەکانی یارییە فەرمیەکان : ٢٢٩ یاری

بردنەوە : ریاڵ مەدرید (٩٢) – بارسێلۆنا (٨٨) – لەگەڵ ٤٨ بەرامبەربوون

ئەنجامی دواین یاری : ریاڵ مەدرید ٣-١ بارسێلۆنا.

 

ئامارەکانی کلاسیکۆ

گەورەترین بردنەوە : ریاڵ مەدرید ١١-١ بارسێلۆنا

گەورەترین ئەنجامەکان :

١-  ڕیال ١١-١ بارسێلۆنا له‌  ١٩٤٣

٢- ریاڵ ٨-٢ بارسێلۆنا لە ١٩٣٥

٣- بارسێلۆنا ٧-٢ لە ١٩٥٠

————————–

زۆرترین کلاسیکۆ بێ دۆڕان : بارسێلۆنا ١٣ یاری –  ریاڵ مەدرید – ١١ یاری

گۆڵکارانی کلاسیکۆ :

١- لیۆ مێسی ٢١ گۆڵ

٢- دی ستیفانۆ ١٨ گۆڵ

٣- راوڵ  ١٥ گۆڵ

رۆناڵدۆ لە پلەی چوارەمدایە بە ١٤ گۆڵ

…………………………

زۆرترین یاری لە کلاسیکۆ :

١- مانوێل سانچیز (ریاڵ مەدرید) – ٤٣

٢- فرانسیسکۆ خینتۆ (ریاڵ مەدرید) – ٤٢

٣- زاڤی هێرناندێز (بارسێلۆنا) – ٤١

ئیکەر کاسیاس شەشەمە بە ٣٦ یاری

گرنگترین ئەو یاریزانانەی یارییان بۆ هەردوو یانە کردووە: ریکاردۆ زامۆرا، بێرن شوستەر،ئەلفرێد دی ستیفانۆ،لویس میلا، مایكڵ لاودرۆپ،لویس ئێنریکی،جۆرج حاجی،لویس فیگۆ، رۆناڵدۆ،ساڤیۆلا،ساموێل ئیتۆ

 

ناسناوەکانی مێژووی هەردوو یانە

ناسناوەکانی مێژووی هەردوویانە

ناسناوەکانی مێژووی هەردوویانە

Comments - کۆمێنتت چییە ؟

کۆمێنتت

شەیر بکە لەگەڵ هاوڕێیانت.

دەربارەی نووسەر

سەرنووسەری ماڵپەری یاریگا

Leave A Reply